Sosna była chora. Plac budowy okazał się zdrowy

Sosna była chora. Plac budowy okazał się zdrowy

5 min czytania Redakcja

Najpierw diagnoza, potem pilarka, a zaraz potem koparka. Sosna przy Przedszkolu nr 97 „Leśna Polanka”, na rogu Twardowskiej i Szaflarskiej, była według pań z placówki chora, bardzo chora, i miała pozarażać resztę drzew. Sosny nie ma. Budowa jest. Ten porządek zdarzeń powtarza się w całej Polsce i prawie zawsze się opłaca.

Troska o drzewostan brzmi szlachetnie. Chore drzewo, zagrożenie dla pozostałych, trzeba ciąć, póki czas. Z takim argumentem nikt się nie spiera na zebraniu z rodzicami, bo kto podniósłby rękę na ludzi, którzy chcą dobrze dla przyrody i dla dzieci.

Efekt widać na zdjęciu. Goły kawałek ziemi po drzewie, kilka metrów dalej sprzęt budowlany. Przedszkole, które na własnej stronie chwali się, że „z każdej strony otaczają nas malowniczo położone Lasy Bielańskie”, powiększyło sobie polankę kosztem lasu.

„Chore” nie jest przepustką, tylko zaklęciem

Ustawa o ochronie przyrody nie zna przesłanki „drzewo chore”. Nie zna też „drzewa brzydkiego” ani „drzewa w niewygodnym miejscu”. Usunięcie drzewa wymaga zezwolenia i tyle. Bez zezwolenia wolno ściąć właściwie patyk: obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm nie może przekraczać 50 cm. Dorosła sosna z rogu ulicy nie mieści się w tym przepisie przy najżyczliwszym nawet mierzeniu.

Ciekawiej wypada drugie zaklęcie, czyli „zagraża”. Ono nie otwiera żadnej furtki. Sprawia tylko, że wycinka nic nie kosztuje, bo za drzewo zagrażające ludziom lub mieniu w istniejących budynkach opłaty się nie nalicza. Chore nie znaczy legalne. Zagrażające znaczy tanie. Stąd kariera obu słów w uzasadnieniach.

Jest jeszcze obowiązek, o którym mało kto pamięta. Zanim urzędnik wyda zgodę, musi obejrzeć drzewo pod kątem gatunków chronionych: ptaków, nietoperzy, owadów. Były oględziny, został papier. Nie ma papieru, nie było oględzin. W Warszawie zgodę na usunięcie drzewa z terenu miejskiego wydaje nie dzielnica, lecz marszałek województwa, więc decyzja w sprawie tej sosny powinna leżeć w Urzędzie Marszałkowskim. Z numerem, datą i uzasadnieniem.

Dęby „w złym stanie”, które kontrola uznała za zdrowe

Najczystszą ilustrację tej metody pokazała latem telewizja. W Nowym Dworze Mazowieckim, na osiedlu nr 2, znikły dęby liczące około stu lat. Nie ścięto ich. Mieszkańcy mówili, że wyrwano je koparkami. W sezonie lęgowym. Dzień po miejskiej kontroli.

Uzasadnienie brzmiało znajomo: dendrolog wynajęty przez inwestora orzekł, że drzewa są w złym stanie i przy silnym wietrze mogą komuś zagrozić. Miasto ustaliło co innego. Wniosek o zezwolenie owszem, wpłynął, tyle że drzew pozbyto się przed wydaniem decyzji, a kontrola uznała je za zdrowe.

W ich miejscu stanął siedmiopiętrowy blok, w okolicy zabudowanej domami trzy- i czteropiętrowymi. Żeby zrobić mu miejsce, wcześniej zlikwidowano osiedlowy plac zabaw. Karę za wycinkę burmistrz szacował na około 120 tys. zł i mówił wprost, że to za mało, by kogokolwiek powstrzymać. Przy cenach mieszkań w nowym bloku taka kwota jest kosztem operacyjnym. Płacisz i budujesz dalej.

Pięć godzin i po drzewach

Nie trzeba wyjeżdżać z Warszawy. Przy ul. Augustówce 7 na Sadybie działkę wyczyszczono 12 kwietnia 2024 r. w jeden poranek. Mieszkańcy mówili o pięciu godzinach pracy pił. Ekipa na nagraniu zapewniała, że kierownik budowy ma wymaganą zgodę, bo tak powiedział prezes firmy.

Potem wyszło, że trzy bloki zaczęto stawiać bez pozwolenia na budowę, prace wstrzymano, a sprawą zajął się nadzór budowlany. W kwestii drzew urzędnik dzielnicy, który pojawił się już po wszystkim, uznał, że wycięto wyłącznie to, na co zezwolenie nie było potrzebne. Wygodny wniosek, kiedy na miejscu nie ma już czego mierzyć.

Kasztanowce, które „kolidowały”

Trzeci wariant tej samej opowieści wygląda najbardziej urzędowo. Przy ul. Balickiej w Krakowie poszło pięć okazałych kasztanowców o obwodach od 228 do 371 cm, a w sumie jedenaście drzew. Powód oficjalny: kolidują z planowanym zbiornikiem retencyjnym przy przebudowie drogi. W miejskiej inwentaryzacji przewijają się posusz, dziuple i żerowiska, czyli dokładnie ten repertuar, który brzmi jak diagnoza. Ekspertyzy dendrologicznej, jak ustalili dziennikarze, nie zrobił nikt.

Obok rośnie osiedle z segmentu premium. Część robót drogowych wykonują firmy, które stawiają tam bloki. Formalnie dwie inwestycje. Praktycznie jeden plac budowy, uboższy o kilka starych drzew.

Trzy miasta, trzy uzasadnienia, jeden skutek. „Chore”. „Zagrażające”. „Kolidujące”. Było drzewo, nie ma drzewa, jest teren.

Czego uczy się dziecko, patrząc przez okno

Tu dochodzimy do rzeczy, która boli najbardziej, bo z prawem budowlanym nie ma już nic wspólnego. Przedszkole to miejsce, w którym człowiek uczy się pierwszych rzeczy ostatecznych. źe nie wolno kłamać. źe nie wolno niszczyć. źe przyrodę się szanuje. Dzieci z „Leśnej Polanki” dostają kolorowanki z drzewami, sadzą fasolę w słoiku, obchodzą Dzień Ziemi i śpiewają, że las jest domem zwierząt. Potem patrzą przez okno na miejsce po sośnie i na koparkę.

Czego się z tego uczą naprawdę? źe drzewo jest cenne dopóty, dopóki nie stoi w niewygodnym miejscu. źe na każdą niewygodę znajdzie się fachowe uzasadnienie. źe dorosły, który mówi o ochronie przyrody, i dorosły, który godzi się na wycinkę, bywają tą samą osobą o różnych porach dnia. źe wystarczy powiedzieć „chore”, a pytań nie będzie.

Lekcja jest skuteczna. Zapada w pamięć głębiej niż cała ekologia z pogadanki. Tylko jej tematem nie jest przyroda. W Nowym Dworze zabrano dzieciom plac zabaw, żeby postawić blok. Na Twardowskiej zabrano im drzewo.

Podobne artykuły

Zielona ściema prezydenta Trzaskowskiego

Zielona ściema prezydenta Trzaskowskiego

Rafał Trzaskowski sprzedał warszawiakom bajkę o zielonej stolicy. Milion drzew, aplikacja w telefonie, uśmiech i sadzonka do zdjęcia. Prawda jest brutalna. W rezerwacie przyrody Las Bielański jego leśnicy wyrżnęli 473 zdrowe drzewa. W sąsiednim lasku sprzedali drewno za ponad 30 tysięcy złotych. Dziki w mieście idą pod odstrzał na jego własny wniosek. A zapytani, na jakiej podstawie tną, odpowiadają bez cienia zażenowania: na żadnej. Nie oceniamy, nie liczymy, nie dokumentujemy. Tną, bo im wolno. Wolno, bo pozwala prezydent.

8 paź 2026 5 min Redakcja
Londyn wycisza park dla skowronków. Warszawa puszcza techno pod gniazdami

Londyn wycisza park dla skowronków. Warszawa puszcza techno pod gniazdami

W cywilizowanym świecie miejski las ma prawo do ciszy w porze lęgów. U nas ma prawo najwyżej do decybeli. Kiedy Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ostrzegała, że dwudniowy festiwal tuż przy rezerwacie Las Bielański zagrozi ponad czterdziestu gatunkom ptaków w szczycie sezonu lęgowego, impreza i tak się odbyła. To nie jest spór o muzykę. To test tego, czy w Polsce ochrona przyrody cokolwiek jeszcze znaczy.

10 sie 2026 5 min Redakcja
List otwarty do prezydenta Rafała Trzaskowskiego w sprawie wycinki drzew w Lesie Bielańskim i Lasku Lindego

List otwarty do prezydenta Rafała Trzaskowskiego w sprawie wycinki drzew w Lesie Bielańskim i Lasku Lindego

W poprzednim tekście rozłożyliśmy na czynniki pierwsze odpowiedzi Lasów Miejskich i pokazaliśmy, że urząd sam przyznaje wycinkę zdrowych drzew. Teraz kierujemy sprawę wyżej. Publikujemy list otwarty do prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego, bo rezerwat Las Bielański i Lasek Lindego to nie sprawa rządu ani Lasów Państwowych, lecz miejskiej jednostki podległej Ratuszowi. Odpowiada za nią Prezydent. Pytamy go wprost, jak można sadzić pojedyncze drzewka na pokaz, a jednocześnie rękami własnych podwładnych wycinać zdrowy, dorodny las.

21 lip 2026 5 min Redakcja