Wszystkie artykuły
12 pytań, które każdy z nas powinien zadać – zanim betoniarki wjadą w Las Bielański

12 pytań, które każdy z nas powinien zadać – zanim betoniarki wjadą w Las Bielański

18 czerwca 2026 5 min czytania Redakcja

Las Bielański ma ponad 150 lat. Rosną tu drzewa, których nie ma już prawie nigdzie w Warszawie. Żyje tu 26 gatunków chronionych ptaków, nocują nietoperze, trwają owady spotykane tylko w nielicznych miejscach w Polsce. To nie park miejski – to jeden z ostatnich fragmentów pierwotnego mazowieckiego lasu, do którego można dojechać metrem. I właśnie tu, przy jego granicy, planuje się postawić Narodowe Centrum Sportu: halę wielofunkcyjną z bieżnią 200 m, basen olimpijski z wieżą do skoków, hotel na około 200 pokoi.

Nikt cię o to nie zapytał. List intencyjny podpisali w lipcu 2025 roku urzędnicy – minister sportu Sławomir Nitras, rektor AWF prof. Bartosz Molik i dyrektor Centralnego Ośrodka Sportu Janusz Samel. Nie było konsultacji społecznych. Nie było głosowania. Był podpis.

Ponad 80 naukowców podpisało protest. Tysiące mieszkańców zebrały się pod petycją. Miernik hałasu wskazał 73,3 dB – podczas gdy plan ochrony rezerwatu zakazuje przekraczać 60 dB. Prawo wymaga przed taką budową dziesiątek decyzji, ocen i zgód środowiskowych. Żadnej z nich jeszcze nie ma. Przedstawiamy 12 pytań, które masz prawo zadać. I na które nikt dotąd nie odpowiedział.

Kluczowe fakty

  • List intencyjny podpisano 2 lipca 2025 r.: Minister Sławomir Nitras, Rektor AWF prof. Bartosz Molik, Dyrektor COS Janusz Samel

  • Las Bielański – rezerwat przyrody od 1973 r.; obszar Natura 2000 Lasy Bielańskie PLH140041

  • Plan ochrony rezerwatu: Zarządzenie RDOŚ w Warszawie z 22 września 2016 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 8575) – dopuszczalny poziom hałasu: 60 dB

  • Pomiary hałasu (Svantek Sp. z o.o., akredytacja PCA nr AB 1391, EA MLA, ILAC MRA): zmierzony poziom 73,3 dB – o ponad 13 dB powyżej normy rezerwatowej

  • Na logarytmicznej skali decybeli 13 dB to ponad dwudziestokrotnie więcej energii akustycznej niż dopuszcza plan ochrony

12 pytań do AWF, COS i urzędników

  1. Czy wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (OOŚ)?

Każda inwestycja mogąca znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i uzyskania decyzji OOŚ. Podstawa prawna: art. 71 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1094). Pytanie do inwestora: kiedy złożono wniosek o decyzję OOŚ i przez jaki organ będzie wydana?

  1. Czy przeprowadzono ocenę habitatową dla obszaru Natura 2000 PLH140041?

Obszar Natura 2000 Lasy Bielańskie PLH140041 podlega szczególnej ochronie. Każdy plan lub projekt, który może znacząco oddziaływać na ten obszar, wymaga odpowiedniej oceny jego skutków – tzw. oceny habitatowej. Podstawa prawna: art. 6 ust. 3 dyrektywy Rady 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych (dyrektywa siedliskowa) w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2651). Jeśli ocena wykaże negatywne skutki, realizacja projektu jest niedopuszczalna bez spełnienia warunków z art. 6 ust. 4 dyrektywy.

  1. Jeśli ocena habitatowa wykazała negatywne skutki – jakie warunki odstępstwa zostały spełnione?

Art. 6 ust. 4 dyrektywy siedliskowej dopuszcza realizację projektu pomimo negatywnej oceny wyłącznie łącznie, gdy: (1) nie istnieją alternatywne rozwiązania, (2) projekt wynika z nadrzędnych wymogów interesu publicznego, (3) podjęte zostaną środki kompensujące. Są to warunki wyjątkowe, które muszą być formalnie udokumentowane i zatwierdzone. Pytanie: które z tych warunków zostały spełnione i jakie dokumenty to potwierdzają?

  1. Jaki jest zmierzony poziom hałasu i czy mieści się w normie planu ochrony?

Plan ochrony rezerwatu Las Bielański (Zarządzenie RDOŚ w Warszawie z 22 września 2016 r., Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 8575) ustala dopuszczalny poziom hałasu na 60 dB. Akredytowane laboratorium Svantek Sp. z o.o. (akredytacja PCA nr AB 1391, uznana w ramach EA MLA i ILAC MRA) zmierzyło podczas imprez masowych poziom 73,3 dB. Przekroczenie o ponad 13 dB oznacza na logarytmicznej skali decybeli ponad dwudziestokrotnie większą energię akustyczną. Pytanie: jak inwestor zamierza dotrzymać normy 60 dB przy nowej hali i basenie?

  1. Kto i na jakiej podstawie uzgodni lokalizację inwestycji przy rezerwacie?

Budowa przy granicy rezerwatu wymaga uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Warszawie. RDOŚ wydał już wcześniej odmowną odpowiedź na wnioski dotyczące podobnych działań w sąsiedztwie rezerwatu. Pytanie: czy AWF lub COS złożyły wniosek o uzgodnienie i jakie jest stanowisko RDOŚ?

  1. Czy przeprowadzono rzetelne konsultacje społeczne i jak uwzględniono ich wyniki?

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku (art. 29 i nast.) gwarantuje każdemu prawo udziału w postępowaniu OOŚ. Ponad 80 naukowców podpisało otwarty list sprzeciwu wobec lokalizacji. Petycję podpisały tysiące mieszkańców. Pytanie: czy zorganizowano publiczne wysłuchanie w ramach postępowania OOŚ, czy mieszkańcy mieli wgląd do dokumentacji środowiskowej i czy ich uwagi zostały formalnie rozpatrzone?

  1. Ile drzew wycięto lub planuje się wyciąć i jakie są wyniki inwentaryzacji przyrodniczej?

Teren inwestycji graniczy bezpośrednio z lasem. W przeszłości prowadzono wycinki w Lasku Lindego i w rejonie boiska Olimpijczyk. Każda wycinka w sąsiedztwie rezerwatu powinna być poprzedzona inwentaryzacją przyrodniczą. Pytanie: ile drzew i jakich gatunków zostało lub zostanie usuniętych? Czy raport z inwentaryzacji jest publicznie dostępny i gdzie można go uzyskać?

  1. Jakie jest formalne uzasadnienie wyboru lokalizacji przy Bielanach zamiast alternatywnej?

Naukowcy i przyrodnicy wskazują jako alternatywę teren przy Centrum Olimpijskim PKOl przy ul. Łazienkowskiej. Ministerstwo Sportu uzasadniło wybór Bielan „kontynuacją wizji Marszałka Józefa Piłsudskiego”. Art. 6 ust. 4 dyrektywy siedliskowej wymaga jednak formalnego wykazania braku możliwych alternatyw przed dopuszczeniem inwestycji przy obszarze Natura 2000. Pytanie: czy sporządzono opracowanie porównujące lokalizacje pod kątem przyrodniczym, prawnym i kosztowym?

  1. Czy inwestycja jest objęta procedurą kompensacji przyrodniczej i na czym ma polegać?

Jeśli inwestycja negatywnie oddziałuje na obszar Natura 2000, prawo UE nakazuje kompensację – odtworzenie lub wzmocnienie równoważnych siedlisk w innym miejscu. W przypadku siedlisk priorytetowych kompensacja wymaga zatwierdzenia przez Komisję Europejską. Pytanie: czy złożono wniosek o zatwierdzenie kompensacji, co ma ona objąć, gdzie zostanie zlokalizowana i kiedy będzie zrealizowana?

  1. Czy złożono skargę do Komisji Europejskiej i jakie jest stanowisko KE w tej sprawie?

Naruszenie art. 6 dyrektywy siedliskowej przez państwo członkowskie może skutkować wszczęciem przez Komisję Europejską postępowania o naruszenie prawa UE i nałożeniem kar finansowych na Polskę. Organizacje ekologiczne i obywatele mają prawo składać skargi do KE w ramach procedury CHAP (formularz dostępny na ec.europa.eu). Pytanie: czy organizacje przyrodnicze lub inne podmioty złożyły taką skargę i co jest znane w jej zakresie?

  1. Jaka jest odpowiedzialność AWF i COS za ewentualne szkody w środowisku?

Ustawa z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz.U. z 2007 r. Nr 75, poz. 493) nakłada na podmioty prowadzące działalność ryzykowną obowiązek zapobiegania szkodom i ponoszenia pełnych kosztów naprawy, w tym remediacji zniszczonego siedliska. Koszty takie mogą być wielokrotnie wyższe niż koszty samej inwestycji. Pytanie: czy AWF i COS sporządziły analizę ryzyka środowiskowego i dysponują odpowiednim zabezpieczeniem finansowym?

  1. Jak obywatel może skutecznie uczestniczyć w procesie decyzyjnym i monitorować sprawę?

Każdy ma prawo do informacji o środowisku na podstawie ustawy z 3 października 2008 r. – wystarczy złożyć pisemny wniosek do AWF, COS, RDOŚ lub Ministerstwa Sportu. Organizacje ekologiczne mogą uczestniczyć w postępowaniach administracyjnych na prawach strony. Można też składać uwagi w ramach postępowania OOŚ, kontaktować się z RDOŚ w Warszawie oraz Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska (GDOŚ).

Co możesz zrobić?

Odpowiedzi na te pytania nie są akademickie – decydują o tym, czy inwestycja będzie zgodna z prawem i czy las przetrwa. Masz prawo domagać się tych odpowiedzi.

  • Złóż wniosek o udostępnienie informacji o środowisku do AWF, COS lub RDOŚ w Warszawie

  • Weź udział w ewentualnym publicznym wysłuchaniu w ramach postępowania OOŚ

  • Podpisz petycję i przekaż ją radnym Dzielnicy Bielany oraz Sejmiku Województwa Mazowieckiego

  • Skontaktuj się z organizacjami przyrodniczymi monitorującymi sprawę

  • Zadaj pytania bezpośrednio AWF i Ministerstwu Sportu, korzystając z prawa do informacji publicznej

Podstawy prawne

  • Art. 71 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku – obowiązek uzyskania decyzji OOŚ (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1094)

  • Art. 33 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody – ocena habitatowa dla Natura 2000 (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2651)

  • Art. 6 ust. 3–4 dyrektywy Rady 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. (dyrektywa siedliskowa) – ocena oddziaływania i warunki odstępstwa

  • Zarządzenie RDOŚ w Warszawie z 22 września 2016 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 8575) – plan ochrony rezerwatu Las Bielański, limit hałasu 60 dB

  • Ustawa z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz.U. z 2007 r. Nr 75, poz. 493)